Czy sedzia ktory wydal wyrok zaoczny w postepowaniu cywilnym powinien byc wylaczony od rozpoznania sprawy po zlozeniu sprzeciwu?
Niewylaczenie sedziego, ktory wydal wyrok zaoczny w sytuacji rozpoznawania sprawy na nowo po sprzeciwie od tego wyroku nie narusza Konstytucji.
26 czerwca 2006 r. o godz. 12.00 Trybunal Konstytucyjny rozpoznal skarge konstytucyjna Stanislawa C. dotyczaca ograniczenia wylaczenia sedziego z postepowania sadowego (sygn. SK 55/05).
Przeciwko skarzacemu skierowane zostalo powodztwo o ochrone naruszonego posiadania. Sad rejonowy wydal wyrok zaoczny w calosci uwzgledniajacy powodztwo. Na skutek wniesionego sprzeciwu sprawe w dalszym ciagu rozpoznawal sad rejonowy w tej samej jednoosobowej obsadzie. Stalo sie tak dlatego, ze kwestionowany przepis ogranicza wylaczenie sedziego z mocy prawa. Ma to miejsce jedynie w sprawach, w ktorych sedzia bral udzial w wydaniu zaskarzonego orzeczenia w instancji nizszej. W konsekwencji wydany zostal wyrok utrzymujacy w mocy wyrok zaoczny. Apelacja od tego wyroku zostala oddalona. Z kwestionowanego przepisu wynika, ze nie podlega wylaczeniu ten sedzia, ktory bral udzial w wydaniu zaskarzonego sprzeciwem wyroku zaocznego. Zdaniem skarzacego takiego wyroku nie powinien rozpoznawac sad w skladzie orzekajacym, ktory wydal wyrok zaoczny. Sedzia zas powinien byc wylaczony z mocy prawa. Granice obszaru takiego wylaczenia wyznaczone przez konstytucyjna gwarancje bezstronnosci sa szersze niz okresla je kwestionowany przepis. W ten sposob dochodzi do naruszenia Konstytucji.
Trybunal Konstytucyjny orzekl, ze art. 48 & 1 pkt 5 Kodeksu postepowania cywilnego jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji i nie jest niezgodny art. 32 ust. 1.
Trybunal Konstytucyjny stwierdzil, ze niewylaczenie sedziego w sytuacji rozpoznawania sprawy na nowo po sprzeciwie od wyroku zaocznego nie narusza konstytucyjnego prawa skarzacego do bezstronnego sadu. Skarzacy przyjal zalozenie, ze sad, ktory wydal wyrok zaoczny uwzgledniajacy powodztwo jest na tyle przekonany co do jego zasadnosci, ze nie moze juz w sposob bezstronny rozpoznac sprawy na nowo wysluchujac drugiej strony - pozwanego i przeprowadzajac raz jeszcze cale postepowanie dowodowe. Zdaniem Trybunalu Konstytucyjnego jest to zalozenie niezwykle uproszczone, ktore pomija istote sedziowskiej bezstronnosci. Ponadto Trybunal stwierdzil, ze skarzacy nie wskazal konstytucyjnych argumentow, ktore uzasadnialyby jego teze o naruszeniu zasady rownosci wobec prawa poprzez odmienne potraktowanie przez ustawodawce adresatow unormowania zawartego w kwestionowanym przepisie Kodeksu postepowania cywilnego w stosunku do odpowiednich regulacji zawartych w Kodeksie postepowania karnego.
zrodlo: www.trybunal.gov.pl